İlk olarak 5 yıl önce konuşulmaya başlanan kredi kartında ’tek limit’ konusu yeniden gündemde… Mevcut Kredi Kartları Kanunu’nda kısmen de olsa yer alan ve LKS sistemi ile bireyselve kurumsal kredi hesaplarının zaten birebir izlendiği ve gelirin 4 katıylasınırlandığı tek limit konusu bankacılık sektörünün kafasını karıştırdı.
2011 yılında 200 milyar lirayı aşan bireysel kredi kartı borçları ve gelecek yılekonomideki yavaşlama nedeniyle takipteki kredilerin artacağı endişeleri kredi kartında tek limit uygulamasını yeniden gündeme taşıdı. Konuya ilişkin tek resmi açıklama Başbakan Yardımcısı AliBabacan’ın ‘BDDK konuyu araştırıyor’ sözleriyle kamuoyuna yansırken, BDDK’dan bu konuda herhangi bir açıklama gelmedi. Bankacılık çevreleri ve TBB ‘Tek limit’ ile sektörün görüşüne sunulmuş herhangi bir taslak olmadığını ve konunun henüz netleşmediğini belirtmekle birlikte limit kısıtlamasının rekabeti baltayacağını ve bireylerin kart seçme özgürlüğünü kısıtlayacağını savundu.
Tek limit Türk bankacılık sektörü açısından aslında yeni bir konu değil. 2006 yılında yürürlüğe giren Kredi Kartları Kanunu ile de gündeme gelen ancak daha sonra vazgeçilen kredi kartılimitine sınırlama halen yürürlükte bulunan kanunda kısmen de olsa yer alıyor. 5464 sayılı kanuna göre tüm kredi kartları için tanınacak toplam kredi kartları limiti, ilk yıl için, ilgilinin aylık ortalama net gelirinin iki katını, ikinci yıl için ise, dört katını aşamıyor.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu(BDDK), tüm bankaların maliyet gerektiren bankacılık ürünlerini aynı anda görebilme ve istenen bankalar arasında karşılaştırma yapabilme imkanı sunan “Bankacılık Ürün ve Hizmet Ücretleri Uygulaması”nın Nisan ayında başlayan ve 3 ay süren test aşamasının sorunsuz bir şekilde tamamlandığını belirterek, 1 Temmuz’dan itibaren uygulamaya başlanacağını kaydetti. Farklı bankalara ilişkin benzer ürünlerin daha kolay kıyaslanabilmesi bakımından söz konusu veriler BDDK’nın internet sitesinde de yer alacak.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu bireysel müşterilerin maliyet bilgilerinin yayımlanmasına ilişkin yaptığı açıklamada, Kurum’un 6 Ocak 2011 tarih 2011/1 sayılı Genelgesi ile bireysel müşterilerle sınırlı olmak üzere, bankalarca sunulan hizmetler (para aktarma işlemleri, bireysel krediler, kredi kartları ve banka kartları, mevduat hesapları, ATM kullanımı, kiralık kasa ücretleri, menkul kıymet işlemleri, çekler ve senetler ile diğer işlemler) karşılığında müşterilerden talep edilen her türlü faiz dışı unsur ve yasal kesintinin yanı sıra bazı bankacılık ürünleri için temel maliyet unsuru olan faiz oranlarının ayrıntılı ve anlaşılır bir şekilde kamuoyuna açıklanmasının öngörüldüğü anımsatıldı.
EKONOMİ SERVİSİ
BDDK’nın, üç aydır testlerini sürdürdüğü ‘Bankacılık Ürün ve Hizmet Ücretleri Uygulaması’ temmuzda başlıyor. Uygulama sayesinde tüm bankaların maliyet gerektiren bankacılık ürünlerini aynı anda görebilme ve istenen bankalar arasında karşılaştırma yapabilmek mümkün olacak. Veriler BDDK’nın internet sitesinde de yer alacak. Çalışmayla birlikte para aktarma, bireysel krediler, kredi kartları ve banka kartları, mevduat hesapları, ATM kullanımı, kiralık kasa ücretleri, menkul kıymet işlemleri gibi işlemler karşılığında alınan her türlü komisyon ve masrafa ait bilgi anlaşılır bir şekilde kamuoyunun bilgisine sunulacak.
KARŞILAŞTIRMA İMKANI
Böylelikle müşteriler, bankadan almayı düşündükleri her türlü hizmet için maruz kalacakları maliyetleri önceden öğrenebilme, hesaplama yapabilme ve karşılaştırma yapma olanağına sahip olacak. Söz konusu bilgilerin bankaların internet sitelerinde bazı ortak koşulları taşıyacak şekilde yayımlanması bekleniyor.
Tüm bankalar portallarında ortak sembol kullanacak
DÜN BDDK’nın yaptığı açıklamada, ‘Veriler için ortak bir sembol (logo) kullanılacak.www.bddk.org.tr’de yer alan ‘ortak sembol’ tıklanarak veya doğrudan ‘http://ebulten.bddk.org.tr/TuketiciVerileri/Default.aspx’ linki aracılığıyla ulaşılabilecek olan ‘Bankacılık Ürün ve Hizmet Ücretleri Uygulaması’, tüm bankaların maliyet gerektiren bankacılık ürünlerini aynı anda görebilme ve bankalar arası karşılaştırma yapabilme imkanı sunmaktadır’ denildi.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Tevfik Bilgin, Torba Kanun’daki düzenleme ile “risk merkezi”nin Türkiye Bankalar Birliği nezdinde ayrı bir yapıya kavuşmasına değinerek, bu risk merkezinin önümüzdeki dönemde bankacılık verilerinin yanı sıra belediyelerin ASKİ, İSKİ, EGO ve telefon ödemelerine ilişkin bilgileri de içereceğini kaydetti.
Bilgin, Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, “Bundan belki 2-3 yıl sonra bir müşteri araba almak için bayiye gittiğinde, kendisinin izniyle kendisine ait kredi tarihçesi sorgulanabilecek, o kişi ödemelerine sadıksa, ona iyi koşullarda bir ödeme planı verilecek. Başka bir kişi ise, farklı ödeme alışkanlıkları varsa, ona farklı maliyet çıkarılacak. Önümüzdeki yıllarda risk merkezinin iyi çalışmasının, hem halkımızın ödeme alışkanlıkları hem de kredi piyasasının daha iyi işlemesi anlamında çok önemli olduğuna inanıyoruz” diye konuştu.
KREDİ BÜYÜMESİ YÜZDE 20 OLACAK
Sektörde kredi büyümesinin şubat ve mart aylarında yüksek seyrettiğinin, bunun da, kredi maliyetlerinin yükseleceği beklentisi ve bununla ilgili haberlerin tüketimi kamçılamasının etkili olduğunu ifade eden Bilgin, 2010 yılında kredi büyümesi yüzde 34 iken, bu yılın ilk 5 ayında yüzde 11.1 olduğunu belirtti. Bilgin, “Yüzde 25′lik hedef anlamında, üstelik bu hedef 2011 yılını kapsamaktadır, kredi mekanizmasında kısmen de olsa yavaşlama söz konusudur. Tahminimiz, bankalarımız ortalamada yıl sonunda bu hedef civarında büyüyecektir. Diğer yandan tarım, enerji, ihracat kredisi gibi cari açığa olumlu katkıda bulunan kredileri bir yana koyup analiz ettiğimizde, kredi büyümesi yüzde 20′ler düzeyinde bile olabilir”diye konuştu.
Ücretlerine zam isteyen gayrimenkul değerleme şirketleri bankalara rest çekti: Konut başına 350 TL almazsak 1 Mart itibariyle konut kredileri durur.Gayrimenkul değerleme şirketleri dört yıldır fiyatlarını arttırmayan bankalara rest çekti. Eğer bankalar fiyat yükseltmezse değerleme şirketleri 1 Mart itibariyle hizmet vermeyi durduracak. Bu durumda konut kredileri büyük oranda sekteye uğrayacak.
Gayrimenkul değerleme şirketleri bankalara ekspertiz hizmeti veriyor. Yani bir kişi satın alacağı emlakile ilgili olarak bankaya kredi başvurusunda bulunduğunda banka o emlakın gerçek değerini bu kuruluşlara hesaplatıyor. Çıkan değere göre kredi veren bankalar ev ya da işyerini de aynı değer üzerinden ipotek ediyor. Bu yüzden emlak kredisinde değerleme işi hayati önem taşıyor.
1 Ocak 2011 itibariyle bankalar ekspertiz işinde BDDK veya SPK tarafından yetkilendirilmiş değerleme şirketleri ile çalışabiliyor. Yılbaşı öncesinde böyle bir zorunluluk yoktu, bankalar istedikleri şirketler ile çalışabiliyordu. İddialara göre sektördeki şirket enflasyonundan faydalanan bankalar bu kuruluşlarason dört yıldır hiçbir zam yapmadı. Buna göre şirketler söz konusu dört yılda bankalardan ekspertiz başına 250 TL civarında bir bedel aldı.
Yılbaşı itibariyle BDDK’nın lisanslı şirketlerle çalışma zorunluluğu getirmesi bu kuruluşlar için fırsatoldu. Türkiye Değerleme Uzmanları Birliği çatısı altında bir araya gelen lisanslı değerleme uzmanları, 7 Ocak’ta aldıkları zam kararını tüm bankalara gönderdi. Yazıda 1 Mart 2011 itibariyle SPK ve BDDK tarafından yetkilendirilmiş olan değerleme şirketlerinin konut başına KDV hariç 350 liradan ucuza raporlama yapmayacağı vurgulandı.
Bankalara, kredi kartı aidatları, havale, EFT, çeksenet ücreti gibi işlemlerden aldıkları ücretleri açıklama zorunluluğu getiren Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), tüketicinin en çok şikayet ettiği bankayı sorgu odasına alacak.
BDDK da bütün bankaların aldığı işlem ücretlerini kendi web sayfasından yayınlayacak. Böylece müşteriler, her türlü masraf ve kesinti ücretini karşılaştırıp tercihini yapabilecek.
SORUN ANINDA ÇÖZÜLECEK
Bankalar, geçen yıl kredi kullandırdıkları müşterilerden peşin aldığı ücret ve komisyonlarla birlikte bankacılık hizmetlerinden yaklaşık 14 milyar lira gelir elde etti. Takvim’in haberine göre ücret, komisyon ve hizmet bedeli adı altında müşterilerden 70′e yakın işlem için ücret alınırken, 2011′de ‘şeffaf liste’ dönemi başlıyor. BDDK; bireysel krediler, banka ve kredi kartları, ATM kullanımı, kiralık kasa ücretleri, EFT, menkul kıymet işlemleri, çek ve senetler ile diğer işlemlerden alınan ücretleri kendi internetsitesinden de yayınlayacak. Sistemin ikinci ayağında, BDDK çatısı altında faaliyet gösterecek Tüketicisi Dairesi önemli rol üstlenecek. Bu daire tüketici şikayetlerini tek tek toplayacak.
Şikayetlerin yoğunlaştığı bankaları görüşme odasına çağıracak. Yetkililer, “Ciddi şikayetlerde bankaları çağırıyoruz. Tüketici Dairesi hangi bankaya yönelik hangi şikayetler olduğunu izleyecek. Şikayetler bir bankada yoğunlaşıyorsa o banka görüşme odasına çağrılacak, sorun çözülecek” dedi.
Kredi kartlarına asgari ödeme sınırı Merkez Bankası ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nu (BDDK) karşı karşıya getirdi. Kredi kartlarının artışına önlem için ödeme sınırlarını değiştirenBDDK yeni taslağı görüş için Merkez Bankası’na gönderdi. Ancak BDDK’nın 10 bin liranın üzerinde limiti olan kredi kartlarında asgari ödeme sınırını yüzde 20’den yüzde 30’a çıkaran taslağı Merkez’in sınırı 5 bin liraya çekmek istediği için geri dönmedi.
Kredi kartlarına yeni önlem alınması amacıyla bir süre önce bir çalışma yapıldı.
BDDK asgari ödeme sınırlarını yeniden belirledi. Buna göre 10 bin liraya kadar limiti olan kredi kartlarında asgari ödeme sınırı yüzde 20 olacak. Ancak 10 bin liranın üstüne iki kademe getiriliyor. 10 bin liranın üstünde limiti olanların asgari ödeme sınırı yüzde 30, 20 bin liranın üstündeyse yüzde 40 olacak. Bu konudaki düzenlemelerin hayata geçirilebilmesi için hem Merkez Bankası’ndan hem de Hazine’den görüş alınması gerekiyor. Bir süredir özellikle tüketici kredilerindeki artıştan rahatsız olduğunu her fırsatta dile getiren Merkez Bankası’nın kredi kartı için getirilen bu sınırlamanın daha ‘katı’ uygulanmasını istediği belirtildi.
10 bin liralık sınırın 5 bin lira civarına çekilmesini isteyen Merkez Bankası ile görüşmelerin sürdüğü belirtildi. Eğer yüzde 30’luk sınır 5 bin liraya indirilirse kredi kartı kullananların büyük bir bölümünün uygulamadan etkilenmesi bekleniyor.
BDDK kredi kartı borcunda asgari ödeme sınırlarını yeniden düzenlemeye hazırlanıyor. Binlerce kişinin ekonomik krize girmesine ve intiharlara yol açan kredi kartı borçlarına yeni önlem geliyor.
Referans gazetesinde yer alan habere göre, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) kredi kartı borcunda asgari ödeme sınırlarını yeniden düzenlemeye hazırlanıyor. Buna göre 10 bin liraya kadar limiti olan kredi kartlarında asgari ödeme sınırı, halen olduğu gibi yüzde 20 olacak; ancak 10 bin liranın üstüne iki kademe getirilecek. Harcamalarda, 10 bin liranın üstüne asgari ödeme sınırı yüzde 30, 20 bin liranın üstüne ise yüzde 40 olacak. BDDK 10 bin liralık sınırın 5 bin lira olmasını istiyordu; ancak bankalardan gelen itiraz üzerine sınır 10 bin liraya yükseltildi. BDDK yönetmelik için son olarak Hazine’den görüş gelmesini bekliyor. Yeni düzenleme Hazine’nin görüşe de geldikten sonra yayımlanacak.
Ekonomi Haberleri
