Vatandaş, bankanın “ödeme tablosu değişiklik ücreti” adı altında aldığı paranın iadesi için başlattığı hukuk mücadelesini kazandı.
Konya’da bir bankadan 23 Şubat 2010′da 120 ay vadeli 85 bin lira konut kredisi kullanan bir vatandaş, kredi faiz oranlarının düşüşünden yararlanmak için 3 Kasım 2010′da kredinin yeniden yapılandırılmasını talep etti.
Yapılandırmada bankanın ödeme tablosu değişiklik ücreti adı altında toplam 818,14 lira ücret aldığını belirten vatandaş, söz konusu kesintinin yasal olmadığı gerekçesiyle paranın iadesi için Selçuklu Kaymakamlığı Tüketici Sorunları Hakem Heyetine (TSHH) başvurdu.
Tüketiciyi haklı bulan hakem heyeti, 21 Ekim 2011 tarihli kararında, 818,14 liranın tüketiciye iade edilmesine karar verdi.
BANKAYA RET
Kararın “haksız ve hukuka aykırı” alındığını iddia eden banka, Konya Tüketici Mahkemesi’ne iptal başvurusu yaptı.
Mahkeme, bankanın başvurusunu reddederek, hakem heyetinin kararını onadı ve konut kredisi kullanan vatandaşın yeniden yapılandırmada ödediği 818,14 liranın vatandaşa iadesine karar verdi.
Konya Tüketici Mahkemesi’nin gerekçeli kararında, 17 Şubat 2010 tarihli Konut Finansmanı Sistemi (Mortgage) Sabit Faizli Konut Kredisi Sözleşmesi Öncesi Bilgi Formu, 23 Şubat 2010 tarihli Konut Finansmanı Kredi Sözleşmesi, kanun ve kararlardan anlaşılacağı üzere bankanın ödeme planı değişikliğinde ücret alabileceği ancak bu miktarın ya da oranın sözleşmede ya da ödeme planında belirtilmesi gerektiği vurgulandı.
“GEREKÇELİ KARAR”
Tüketicinin kullanmış olduğu krediye ilişkin erken ödeme yapmak için bankaya müracaat etmediği, faizlerin düşmesi nedeniyle yeniden yapılandırma yapıldığı ifade edilen gerekçeli kararda, şöyle denildi:
Ankara 7. Tüketici Mahkemesi, faiz oranları düşünce bankadan aldığı konut kredisini yeniden yapılandırmak için başvuran kişiden “erken ödeme ücreti” ve “ödeme planı değişikliği” adı altında para alınmasını haksız buldu.
Bankadan aylık faizi 1.28’den konut kredisi alan bir kişi, faiz oranları düşünce borcunu yeniden yapılandırmak için bankaya başvurdu. Banka, borçludan, yeniden yapılandırma karşılığında, “yüzde 2 erken ödeme ücreti” ile birlikte, “ödeme planı değişikliği” adı altında bin 930 lira tahsil etti. Borçlu, “haksız alınan bu paranın iadesi” için Ankara Tüketici Sorunları İl Hakem Heyetine müracaat etti, ancak heyet talebi Ağustos 2010’da reddetti.
Bunun üzerine borçlu, Avukat Haluk Bayram aracılığıyla “Tüketici Hakem Heyeti kararının iptali ve haksız tahsil edilen paranın iadesi” için dava açtı. Davaya Ankara 7. Tüketici Mahkemesi baktı. Mahkeme, bankanın uygulamasının yasaya aykırı olduğuna hükmederek, hakem heyeti kararının iptaline ve alınan paraların iadesine karar verdi.
Mahkeme Hakimi İlhan Kara, gerekçeli kararında, kredi sözleşmesi yapılıp, taksitler ödenmeye başlandıktan sonra faizlerin düşmesi nedeniyle bankayı yapılandırmaya zorlamanın hukuken mümkün olmadığını belirtti.
Ancak serbest piyasa koşullarında tüketicilerin, krediyi tümüyle kapatarak başka bir bankadan daha uygun şartlarda kredi alabileceğini ifade eden Kara, bunu dikkate alan bankaların “yapılandırma” adı altında yeni bir uygulama geliştirdiklerini kaydetti.
Tüketici Kanunu’nun tüketicilere sağladığı en önemli haklardan birisinin bilgilendirme ve aydınlatma hakkı olduğunu vurgulayan Kara, bu kapsamda bankaların; masraf, komisyon ve diğer tüm giderler dahil olmak üzere çekilecek kredi tutarını, taksit miktarını ve sabit aylık ödemeyi tüketiciye bildirmek durumunda olduklarını belirtti.
Ancak piyasadaki rekabet nedeniyle bankaların, mümkün olduğunca düşük oranlı faiz ilanları verdikleri, ardından da “masraf” ve “komisyon” adıyla alınan ücretlerle faiz oranını dolaylı şekilde artırdıklarını kaydeden Kara, tüketici mevzuatı yönüyle bu durumun kabul edilemeyeceğini bildirdi.
SGK, mevduat hesaplarının yanı sıra yatırım hesaplarına da e-haciz uygulama kararı aldı.
Prim borcu bulunan esnaf ve işverenlerin bankalardaki paralarının ardından hazine bonosu, devlet tahvili ve hisse senedi gibi menkul kıymetlerine de elektronik haciz (e-haciz) uygulaması başlatılacak. SGK yaptığı denetimler sonucu 20082011 döneminde 964 bin işçinin sigortasız çalıştırıldığını tespit etti. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) başarılı sonuç aldığı e-haciz uygulamasının kapsamını genişletme yoluna gidecek.
Prim borcu bulunanların bankalardaki paraları için e-haciz uygulayan SGK, şimdi de yatırım hesaplarına haciz uygulayacak. Prim borcu olup da bankalardaki yatırım hesaplarında hazine bonosu, devlet tahvili, hisse senedi gibi menkul değeri bulunan esnaf ve işverenlere de e-haciz uygulaması başlatılacak. Bu amaçla, SGKbankalarla yeniden tek tek protokol imzalayacak. Uygulamanın 2012 yılı içinde başlatılması öngörülüyor.
964 BİN KAÇAK İŞÇİ
SGK tarafından kayıtdışı istihdamla mücadele konusunda 2008 yılında başlatılan çalışmalarda fiili denetimler ile bankalar ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarıyla gerçekleştirilen veri paylaşımı sonucunda 2008 – 2011 döneminde toplam 963 bin 841 işçinin sigortasız olarak çalıştırıldığı tespit edilirken, 50 bin 786 işyerinin de herhangi bir kaydının olmadığı belirlendi. SGK, kayıtdışı işçi çalıştırma konusunda her zamanki çalışmalarının yanı sıra bu kez sosyal yardım alıp da çalışmaya devam edenler üzerinde yoğunlaşacak. Bu amaçla, farklı kurum ve kuruluşlar tarafından gerçekleştirilen sosyal yardım programlarından yararlanan çalışabilir durumdaki kişilerin herhangi bir işte çalışıp çalışmadığına ilişkin denetimler yapılacak.
Sanayi ve Ticaret Bakanı Nihat Ergün, 60 bin esnaf ve sanatkar ile bunların 120 bin kefillerinin, kredi kefalet kooperatiflerine olan 490 milyon lirayı bulan anapara borçlarının yeniden yapılandırılacağını, 215 milyon lira gecikme cezası borcunun da silinmesine imkan sağlanacağını bildirdi.
Sanayi Ticaret Bakanı Nihat Ergün, esnaf ve sanatkarların kredi kefalet kooperatiflerine olan borçlarının yeniden yapılandırılmasına ilişkin olarak bakanlıkta basın toplantısı düzenledi.
Ergün, esnafın kamuya olan borçlarını yeniden yapılandırıldığını, kooperatiflere olan borçların da yapılandırılarak, yeni bir temiz sayfa açıp esnafın 2011 yılına bu moral ve enerjiyle devam etmesini istediklerini kaydetti.
Yapılan düzenleme ile birlikte kredi borcu 2011 yılından önce kooperatif takibine intikal eden ortakların 15 Nisan 2011 tarihine kadar başvurmaları halinde bu yeniden yapılandırmadan faydalanacaklarını belirten Ergün, bu çerçevede kredi borcu ana para tutarının 3’te birini peşin, kalanını ise peşin ödemeden sonraki 2 ay içinde 2 taksit halinde ödeyecek ortaklardan gecikme faizi tahsil edilmeyeceğini bildirdi.
Bakan Ergün, borcun yıl sonuna kadar taksitlendirilmesi talep edilirse, borcun takibe intikal ettiği tarihten başvurunun yapıldığı tarihe kadar yılık yüzde 5 gecikme faizi uygulanacağını ve tespit edilen toplam borcun yıl sonuna kadar faizsiz olarak taksitlendirileceğini kaydetti.
Ergün, borcun 24 aya kadar taksitlendirilmesinin talep edilmesi halinde ise borcun takibe intikal ettiği tarihten başvurunun yapıldığı tarihe kadar yıllık yüzde 12 gecikme faizi uygulanacağını ve tespit edilen toplam borcun 24 aya kadar faizsiz olarak taksitlendirileceğini açıkladı.
Refinansman Yapmalı Mıyım?
Refinansman, kullanılmış bir kredinin daha avantajlı faiz oranlarına sahip başka bir banka kredisi kullanılarak kapatılmasıdır. Refinansman sayesinde tüketici başka bir bankadan düşük oranlardan kullandığı kredi ile önceki kredisini kapatmış ve yeni kredi kullanmış olduğu bankaya daha düşük orandan borçlanmış olur. Eğer kullandığınız krediyi yine kendi bankanızın daha avantajlı oranlarıyla kapatıyorsanız yapılan işlem aynı olmakla birlikte, bu kez “yeniden yapılandırma” adı altında kullanılmaktadır.
Refinansman Yapmadan Faiz İndirimi Mümkün Mü?
Hali hazırda kullanılmış olan hiçbir kredide böyle bir uygulamaya gidilmesi mümkün değildir. Kredi kullanılırken banka ile tüketici arasında bir sözleşme yapılır ve her iki tarafta bu sözleşmenin maddelerini yerine getirmekle yükümlüdür. Yani, kredinizi kullanırken bankaya belli bir vade için aylık belirli miktarlarda ödeme yapmayı taahhüt ediyorsunuz. Bu nedenle faiz oranını düşürmenin tek yolu kredinizi yeniden yapılandırmaktır.
Mevcut Konut Kredisinde Yeniden Yapılandırma
Mevcut konut kredinizi size daha iyi şartlar sunan başka bir bankaya taşıyarak yeniden yapılandırmak isterseniz;
Tüketici dernekleri, vergi ve sigorta prim borçları için çıkarılacak düzenlemeye kredi kartı borçlarının da dahil edilmesini istedi.Dernekler, kamu alacağına getirilecek ödeme kolaylığının kart borçlusuna uygulanması, sonra da faizlerin düşürülmesini önerdi.
Tüketici örgütleri, bankalar lehine işleyen kredi kartı düzenlemeleri nedeniyle vatandaşın borcunun yeniden tırmandığını bildirdiler. Vergi ve sigorta prim borçları için çıkarılacak ödeme kolaylığı düzenlemesine kredi kartı borçlularının da dahil edilmesi önerisinde bulunan tüketici örgütleri, borçlar temizlendikten sonra kredi kartı faizinin mevduat faizinin iki katı ile sınırlandırılmasını istediler.
Tüketici Dernekleri Federasyonu Başkanı Ali Çetin, bankaların kredi kartı borçlarına uyguladığı yüksek faizlerin G-20 ülkeleri içerisinde ilk kez tartışılacak konular arasına girdiğini söyledi. Kredi kartlarında temel sorunun, aşırı faizler olduğuna işaret eden Çetin, “Yüksek faiz borcun birikmesine neden oluyor. Borcun asgari tutarını ödeyen tüketiciler aşırı faiz yüzünden geleceklerini bloke eder hale düşüyorlar” dedi.
Ekonomi Haberleri
